Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle destekler. Tadım esnasında telefon uzakta durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve temiz gelir elbette bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınan yaprak kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme verir. Evrelerin geçişi çoğu zaman net değildir, o nedenle kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak sıcaklığı yükseltir hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ile sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan ondalık notlar vermek gereksiz bir yük getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün ilerlemesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma temposu ise aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ama notalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur yapar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra kalını içmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki tat ile burnun yakaladığı aroma oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha zengin açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır sert bir nefes de narin notaları örter. Yoğunluk dilde zayıf ama koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için ilk adımda burundan algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik öğün arasında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en belirgin notayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında içim hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk ismi ile puan tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü de notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar üstelik dolgun bir duman aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü lezzet verebilir tersi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında aroma farkı aramak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle oda şartlarını da kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse kül düzeni bozulur.